امروز به دنبال طرح درس ها و منابع مرتبط با پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان بودم که دوباره مسیرم به سایت TED افتاد. سایتی دوست داشتنی و غنی که باید همه اون رو بیشتر دریابیم.

اما این بخش که قصد معرفی آن را داریم مربوط به TED-Ed است. این مجموعه زیرنظر سازمان TED است اما اختصاصا مخاطب آن معلمان و دانش آموزان سرتاسر جهان است. در TED-Ed رویدادهای آموزشی برگزار می شود، کتابخانه ای از محتواهای آموزشی منتشر می شود، ویدئوهای تعاملی طراحی می شود و اتفاقات آموزشی دیگری از این دست.

در بخشی از سایت TED-Ed (لینک سایت) طرح درس هایی با هدف پرورش تفکر انتقادی قرار داده شده است. این طرح درس ها بر اساس مقطع تحصیلی (ابتدایی، متوسطه و دانشگاه) و موضوع نیز دسته بندی شده است. مثلا شما می توانید طرح درسی از موضوع علم و تکنولوژی یا ریاضی برای مقطع ابتدایی را انتخاب کنید و جستجو را هدفمندتر انجام دهید.

محتوای طرح درس ها شامل چهار بخش است:

۱) مشاهده: یک ویدئو کوتاه مشاهده می شود.

۲) تفکر: یک سوال درباره فیلم مطرح می شود.

۳) عمیق شدن: پیشنهادات و منابعی بیشتر درباره موضوع ارائه می شود.

۴) بحث و گفتگو: پیشنهادی برای بحث ارائه می شود. در این بخش یک فروم قرار دارد و معلمان نظراتشان را ثبت کرده اند. مثلا توصیه ای برای بهبود اجرای طرح درس ارائه کرده اند یا توصیف کردند که در کلاسشان چه اتفاقی افتاد.

مشاهده ویدئوها، مطالعه نوع سوالات پینشهادی و نظرات سایر معلمان می تواند جرقه های خوبی را در ذهنمان ایجاد کند. بنابراین پیشنهاد می دهم به این مجموعه ارزشمند سر بزنید.

The post منبعی جالب برای پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان first appeared on سمیه رزبان.

۱) شبیه‌ساز تعاملی Phet

phet.colorado.edu

شبیه‌سازهای تعاملی یکی از دستاوردهای نوین و جذاب در عرصه آموزش هستند. Phet یکی از نمونه‌های عالی شبیه‌ساز تعاملی است. در این پلتفرم دانش‌آموزان می‌توانند در یک فضای شبیه‌سازی‌شده، آیتم‌های مختلف را تغییر داده و پیامدهای آن را مشاهده کنند. به‌این‌ترتیب دانش‌آموزان به طور ملموس با موضوع درگیر می‌شود و می‌توانند به‌صورت تعاملی قوانین و سازوکارهای یک موقعیت را کشف کنند و چه چیزی لذت‌بخش‌تر از کشف کردن؟

شبیه‌ساز تعاملی Phet از دل یک پروژه دانشگاهی در دانشگاه کلرودو بولدر (Colorado Boulder) شکل گرفت.

Phet توسط کارل ویمن برنده جایزه نوبل و با هدف طراحی شبیه‌سازهای آموزش فیزیک طراحی شد، عنوان این پلتفرم نیز مخفف سه کلمه “Physics Education Technology” به معنای “فناوری آموزش فیزیک” است، اما در ادامه فعالیت این مؤسسه غیرانتفاعی توسعه پیدا کرد و در حال حاضر شبیه‌سازهای متنوعی در زمینه‌های شیمی، زیست‌شناسی، زمین‌شناسی و ریاضیات نیز منتشر می‌کند.

معلمان نیز می‌توانند از این شبیه‌سازها برای تدریس مفاهیم استفاده کنند. این ابزار کمک می‌کنند تا ملموس‌تر و دقیق‌تر مفاهیم آموزش داده شوند. در تصویر زیر نمونه‌ای از این شبیه‌سازها را می‌بینید:

استفاده از شبیه‌سازهای این پلتفرم رایگان است و بدون محدودیت می‌توانیم از آن ها استفاده کنیم. این شبیه‌سازها به ۶۵ زبان مختلف نیز قابل ترجمه‌اند.

یک امکان بسیار جالب Phet آن است که می‌توانید آن را به‌عنوان یک افزونه به پاورپوینت نیز اضافه کنید و از شبیه‌سازهای آن به‌صورت مستقیم در پاورپوینت استفاده کنید. برای نصب افزونه Phet کافی است طبق تصویر زیر این چهار مرحله را طی کنید:

بعد از کلیک روی گزینه ادد، کادر Phet را روی اسلاید می‌بینید و به همین سادگی می‌توانید از این قابلیت جالب استفاده کنید.

پیشنهاد می‌کنم حتماً به این پلتفرم رایگان سر بزنید، فکر می‌کنم درگیرشدن با شبیه‌سازهای سایت Phet برای هر آدم کنجکاوی در هر سنی، یک تجربه شیرین است.

۲) سایت آموزشی ScienceBuddies

www.sciencebuddies.org

این وب‌سایت یک مجموعه غنی از محتواهای متنوع مثل پروژه‌ها، ویدئوها، دستورالعمل‌های آموزشی برای مفاهیم علوم است. به‌عنوان‌مثال اگر به بخش Science Experiments این سایت سر بزنید، حدود دو هزار ایده برای آزمایش‌های علوم را مشاهده می‌کنید.

در بخش سمت چپ سایت می‌توانید بر اساس پایه تحصیلی، موضوع یا منبع جستجوگران را دقیق‌تر کنید.

۳) بازی‌های آموزشی Ecosystemforkids

www.ecosystemforkids.com

در این وب‌سایت مجموعه متنوعی از مینی بازی‌های آموزشی برای دروس مختلف علوم طراحی شده است. با انتخاب پایه تحصیلی یا موضوع می‌توانیم به بازی‌های آنلاین Ecosystemforkids دسترسی داشته باشیم.

در این بازی‌ها امکان تغییر زبان وجود ندارد و به‌خاطر این محدودیت برخی از بازی‌ها که در آنها متن‌های انگلیسی نقش اساسی دارند، برای دانش‌آموزان ما قابل‌استفاده نیستند، اما بخشی از این بازی‌ها نیاز به فهم متن‌ها ندارند و می‌توانیم از آنها در جهت دستیابی به اهداف آموزشی بهره ببریم.

شما تجربه استفاده از منابع آنلاین مفید برای آموزش علوم را داشته اید؟

The post معرفی ۳ پلتفرم برای آموزش علوم first appeared on سمیه رزبان.

به اعتقاد برخی از متخصصان، مهم‌ترین فناوری است که می‌تواند رویکردهای جدید آموزش و یادگیری را مورد حمایت قرار دهد. یادگیری الکترونیکی روش‌های تدریس را متحول ساخته است و در تکمیل چرخه یادگیری نقش به سزایی داشته است. [+]

این روزها شیوع بیماری کرونا ارزش آموزش آنلاین را برجسته کرده است بسیاری از کارشناسان آموزش و پرورش معتقدند که دسترسی آسان، عدم رفت‌وآمد به مدرسه، همیاری بیشتر دانش‌آموزان و امکان مرور مجدد مطالب از مهم‌ترین ویژگی‌های مثبت تدریس آنلاین است.

ولی از طرف دیگر عدم تعامل اجتماعی معلم و دانش‌آموز و فراهم نبودن بسترهای الکترونیکی بزرگ‌ترین معایب این طرح است. [+]

آموزش الکترونیکی نسبت به آموزش سنتی دارای مزایای عمده‌ای از قبیل انعطاف‌پذیری و حذف محدودیت‌های زمانی و مکانی و صرفه جویی در هزینه است. بنابراین استفاده از پتانسیل های هر دو نوع آموزش، یعنی آموزش های چهره به چهره و آموزش های الکترونیکی می تواند بازده خوبی را داشته باشد.

جایگاه و تعریف تعامل در آموزش

از جمله عواملی که در کارآمدی آموزش، چه در شیوه سنتی، چه در شیوه مجازی مؤثر است، تعامل و حضور اجتماعی دانشجویان در فرایند یادگیری است. [+]

تعامل مفهومی پیچیده در تمام انواع شیوه‌های آموزشی است. به طور سنتی تعامل بر گفتگو میان دانشجویان و معلمان در کلاس درس تمرکز دارد.

در حقیقت تعامل یک فعالیت یادگیری است به صورتی که افراد با یک مسئله یا سناریو روبه‌رو می شوند و باید روی این مسئله کار کنند تا به یک هدف برسند. تعامل بدون هدف نیست و باید طوری طراحی شود تا علایق یادگیرنده حفظ شود.

هدف از تعامل هدایت یادگیرندگان رسیدن به نقطه‌ای از اندیشه و تفکر است که باعث می‌شود یادگیرنده از ابتدا فرضیاتش را بررسی کند، سپس اطلاعات جدید را بپذیرد یا رد کند.[+]

انواع تعامل در آموزش مجازی

تعامل عنصر مهمی برای موفقیت در نظام‌های آموزش الکترونیکی و عاملی مهم در افزایش کیفیت یادگیری در پردیس‌ها و دانشگاه‌های مجازی است. تعامل در نظام یادگیری، انواع مختلفی دارد، آنچه در این زمینه قابل‌ذکر است آن است که در دانشگاه‌ها و پردیس‌های مجازی، همه فعالیت‌های یاددهی – یادگیری، به دو شیوه کلی هم‌زمان و غیر هم‌زمان انجام می‌شوند.

بنابراین از این منظر می توانید تعامل در آموزش مجازی را به دو دسته تقسیم کنیم:

۱) تعامل همزمان:

منظور از تعامل هم‌زمان، نوعی از تعامل است که در آن افراد (اعم از یادگیرندگان، یاددهندگان، متخصصان، مشاوران و…) به‌صورت زنده و در یک‌زمان می‌توانند باهم از طریق استفاده از ویدئوکنفرانس، کلاس‌های مجازی و اتاق‌های گپ‌زنی و… ارتباط برقرار کنند.

۲) تعامل غیرهمزمان:

نوعی دیگر از تعامل است که در آن افراد در هر زمان و هر مکانی که بخواهند، با اعلانات و… می‌توانند وارد شبکه شده و تبادل اطلاعات نمایند.

از دیدگاهی دیگر و با توجه به عناصر شرکت‌کننده در فعالیت‌های یاددهی – یادگیری نیز می‌توان انواع تعامل را تقسیم نمود. مور برای اولین‌بار سه نوع تعامل را در آموزش مجازی شناسایی کرد. این سه نوع عبارت‌اند از:

– تعامل میان یادگیرنده و یاددهنده

– تعامل میان یادگیرنده و یادگیرنده

– تعامل میان یادگیرنده با محتوا

بنابراین باتوجه‌به وجود این سه عنصر اساسی در حوزه آموزش مجازی، شش نوع تعامل میان این عناصر سه‌گانه را می توان در نظر گرفت، این شش تعامل عبارت‌اند از: تعامل یاددهنده با یادگیرنده، تعامل یادگیرنده با یادگیرنده، تعامل یادگیرنده با محتوا، تعامل یاددهنده با یاددهنده، تعامل یاددهنده با محتوا، تعامل محتوا با محتوا.[+]

راهکارهایی برای تقویت تعامل در آموزش مجازی

بر اساس مطالب گفته شده، وجود تعامل در آموزش مجازی بسیار مهم است و برای بهبود این عمل باید راهکارهایی را در پیش گرفت که چند نمونه از آنها عبارت‌اند از:

الف) استفاده از نرم افزار های آموزش مجازی با کارکرد اجتماعی:

برای مبارزه با انزوای دانش آموزان، افزونه‌های چت به بسیاری از زیرساخت‌های کلاس مجازی اضافه شده‌اند. صفحه‌های بحث و گفتگو روشی سهل‌الوصول برای افزودن جنبه اجتماعی و تعاملی به محیط یادگیری است.

ب) دعوت دانش آموزان به معلم شدن:

با استفاده از فناوری پخش صدا و تصویر مستقیم، می‌توانید “گوی و میدان” را به دانش‌آموز بسپارید. در این سناریو، دانش‌آموزان تشویق می‌شوند تا مبحثی درسی را به‌گونه‌ای تهیه و ارائه دهند که سایر دانش آموزان را درگیر نموده و آنها را به مشارکت دعوت نماید.

ج) ایجاد یک رقابت سالم با هدف یادگیری:

بازی‌سازی یک روش هوشمند برای افزودن یک عنصر اجتماعی به کلاس مجازی‌تان است، زیرا نیازی به ایجاد سناریوی یادگیری گروهی نیست. دانش آموزان می‌توانند به‌صورت جداگانه تحصیل کنند اما همچنان انگیزه رقابت دوستانه با همسالان خود را داشته باشند.

د) سرمایه‌گذاری بر شبیه‌سازی‌های آموزشی:

شبیه‌سازی‌های واقعیت مجازی به ویژه در تمرینات گروهی که به اصالت و اعتبار نیاز بیشتری دارند نیز مؤثر است. به عنوان مثال، آموزش پزشکی مبتنی بر VR (واقعیت افزوده) به پزشکان جدید این امکان را می‌دهد تا در شرایط واقعی، اما بدون هیچ‌گونه خطرات واقعی زندگی، کار گروهی را انجام دهند. استفاده از این شبیه سازها می توانند به افزایش تعامل در کلاس درس کمک کننده است.

هـ) برگزاری جلسات مرتبط با موضوع با یک فرد متخصص:

سیاری از ابزارهای پخش زنده و کنفرانس ویدئویی دعوت از یک متخصص مرتبط با موضوع را به کلاس مجازی شما آسان می‌کند. برای اجتماعی‌تر کردن یک جلسه، می‌توانید یک دوره مقدماتی کوتاه به همراه یک پنل پرسش‌وپاسخ قرار دهید که در آن‌همه کارآموزان بتوانند سؤال بپرسند. [+]

نتیجه گیری

با پیشرفت تکنولوژی و دانش، انجام بسیاری از امور از جمله آموزش بسیار آسان‌تر از گذشته شده است اما در این راه نباید وجود عناصر مهم (تعامل) در زندگی انسان را نادیده گرفت، زیرا خلا آن می تواند انگیزه یادگیری را کاهش داده و ما را دچار آسیب های روانی جدی کند. چه خوب است که با هدف ارتقا سطح تعامل یادگیرندگان خلاقانه از فناوری های دردسترس استفاده کنیم.

The post تقویت تعامل در آموزش مجازی first appeared on سمیه رزبان.

گاهی هم در این میان شیطنت‌هایی می‌کنند و با هم می‌خندند. مثلاً دانشجویی که انتخاب شده تا بلافاصله پاسخ سؤال را دهد برای این‌که فرصت سرچ کردن را داشته باشد و زمان بخرد، می‌گوید که «استاد صدا قطع و وصل می‌شود!»

گاهی هم همین یادگیرندگان نگران می‌شوند و می‌گویند: «اگر دوباره کلاس‌ها حضوری شوند چه خاکی بر سرمان بریزیم؟»

سؤالی که پیش می‌آید این است که این وابستگی ما به سرچ کردن، ما را جلو می‌اندازد یا آسیب‌زننده است؟

از دو منظر می‌توانیم به این ماجرا نگاه کنیم. عده‌ای معتقدند در فرایند آموزش، گوگل را می‌توانیم به‌مثابه یک ابزار شناختی در نظر بگیریم. ابزاری که کمک می‌کند تا دانشی که غالباً حفظ کردن آن سودی ندارد را به‌سرعت در دسترس داشته باشیم.

این باعث می‌شود بی‌جهت از ظرفیت مغز برای به‌خاطر سپردن اطلاعات کم‌ارزش استفاده نکنیم و در عوض باتکیه‌بر این اطلاعات سراغ سطوح بالاتر یادگیری برویم.

مثلاً بجای آنکه وقت کلاس جغرافیا صرف آموزش انواع ابرها شود، از دانش‌آموزان خواسته شود باتکیه‌بر این تعاریف که در اینترنت موجود است، آب‌وهوای یک منطقه را باتوجه‌به شکل ابرهایشان پیش‌بینی و تحلیل کنند. یا بجای حفظ کردن سال‌ها در تاریخ، اسناد موجود درباره آن را سرچ کرده و به سؤالی تحلیلی پاسخ دهند.

اما این موضوع یک سر دیگر هم دارد، در دسترس بودن اطلاعات به درک غیرواقعی ما از دانشمان منجر می‌شود. معمولاً ما دچار یک توهم آگاهی می‌شویم و اعتمادبه‌نفسمان بیش از حد بالا می‌رود.

در این زمینه دو پژوهش مستقل انجام شده است که گزارش آنها در کتاب “توهم آگاهی” آورده شده است. آدریان وارد، روان‌شناس دانشگاه تگزاس، متوجه شد که پرداختن به جستجوهای اینترنتی اعتمادبه‌نفس شناختی ما، یعنی حس ما نسبت به توانایی در یادآوری و پردازش اطلاعات را افزایش می‌دهد.

علاوه بر این کسانی که در اینترنت برای دستیابی به حقایق و داده‌هایی که نمی‌دانستند جستجو کردند و بعداً از آنها پرسیده شد که از کجا این اطلاعات را به دست آورده‌اند، اغلب اشتباه کرده و اعلام کردند تمام مدت این اطلاعات را می‌دانستند. بسیاری از آنها این موضوع که جستجو کرده‌اند را به طور کامل فراموش کردند! و بیشتر سپاسگزار خودشان بودند تا گوگل.

در مجموعه پژوهش‌های متفاوتی که توسط مت فیشر، دانشجوی دکترا در ییل به همراه فرانک کیل انجام شد، از شرکت‌کنندگان خواستند به مجموعه‌ای از سؤالات عمومی و علی پاسخ دهند، مانند اینکه «زیپ چطور کار می‌کند؟» پاسخ دهندگان را به دو گروه تقسیم کردند. از یک گروه خواسته شد که برای تأیید توضیح خود در اینترنت جستجو کنند. از گروه دیگر خواسته شد که به این پرسش‌ها بدون استفاده از منابع بیرونی پاسخ دهند.

سپس از شرکت‌کنندگان خواسته شد تا میزان موفقیت خود در پاسخگویی به سؤالات حوزه‌هایی که هیچ ارتباطی با سؤال پرسیده شده در مرحله اول نداشتند را ارزیابی کنند.

به‌عنوان‌مثال ممکن بود از آنها خواسته شود که توانایی در پاسخگویی به سؤالاتی مانند «چرا طوفان‌های اقیانوس اطلس در اگوست و سپتامبر بیشتر است؟» را ارزیابی کنند. یعنی پرسشی که ارتباطی به سؤال قبلی یعنی کارکرد زیپ ندارد.

یافته‌ها نشان داد آن دسته از افراد که در اینترنت جستجو کرده بودند از توانایی خود در پاسخ‌گویی به سؤالات غیرمرتبط، نسبت به کسانی که این کار را نکرده بودند ارزیابی بهتری داشتند.

عمل جستجو در اینترنت و یافتن پاسخ باعث شد حس شرکت‌کنندگان نسبت به اینکه پاسخ همه سؤالات را می‌دانند افزایش یابد. حتی سؤالاتی که اصلاً بررسی نکرده بودند.

فحوای کلام آن که استفاده از ابزارهای شناختی مثل گوگل در روزمره می تواند به حل مسئله های ما کمک کند و دانش جدید را در اختیارمان قرار دهد. همچنین در آموزش نیز می تواند از آن جنبه که کلاس را به سمت یادگیری سطوح بالاتر سوق می دهد، موثر باشد و معلمان و اساتید را به فکر فراهم کردن محیط یادگیری غنی تری تشویق کند.

اما باید به این موضوع آگاه باشیم که جستجو کردن می‌تواند در ما توهم عمق و یادگیری را نیز به وجود آورد. این توهم دانستن را گوشه ذهنمان داشته باشیم و گاهی مچ خودمان را بگیریم.

The post عادت به سرچ کردن، فرصت یا تهدید؟ first appeared on سمیه رزبان.

   از ارزشیابی تعاریف مختلفی ارائه شده است، ورتن وسندوز ارزشیابی را این طور تعریف کرده‌اند: ارزشیابی تعیین ارزش مجموعه‌ای از کارهاست که کسب اطلاعات جهت تعیین قضاوت در مورد ارزش یک برنامه، فراورده، روش یا هدف به‌منظور دستیابی به اهداف را شامل می‌شود [+]؛ بنابراین ارزشیابی به قضاوت درباره نتیجه و محصول نهایی محدود نمی‌شود.

   سنجش دارای دو بخش تراکمی و تکوینی است. ارزشیابی تراکمی پایان دوره آموزشی و با هدف قضاوت در مورد میزان یادگیری یادگیرندگان انجام می‌شود در حالی که ارزشیابی تکوینی در طول دوره آموزشی و با هدف بهبود فرایند یادگیری صورت می‌گیرد. [+] در دیدگاه آموزشی سنتی، ارزشیابی به‌عنوان آخرین حلقه فرایند یادگیری تلقی می‌شود و در پایان دوره برای جداسازی یادگیرندگان با سطوح مختلف به کار می‌رود. در حالیکه ارزشیابی باید یک فرایند نظام‌دار و جاری در همه مراحل آموزش باشد.

   ارزشیابی تکوینی عبارت است از مداخلات سیستماتیک ارزشیابی که در طول دوره آموزش اجرا می‌شوند تا حمایت‌های شناختی و انگیزشی لازم برای یادگیری را در یادگیرندگان ایجاد کنند و هدف آن کمک به ارتقای توانایی‌های ذهنی یادگیرندگان برای آگاهی از نقاط قوت و ضعف خود و نیز پیشبرد موفقیتشان است. [+]

پیرسال (۲۰۱۸) با استفاده از تمثیلی ساده برای فهم بهتر دانشجویانش از سنجش تکوینی استفاده می‌کند، او می‌گوید سنجش تکوینی مانند چشیدن غذا هنگام پخت است.

.

در وب‌سایت دانشگاه شفیل تفاوت ارزشیابی تراکمی و تکوینی بدین شکل ترسیم شده است:

.

   ارزشیابی تکوینی بخش مهمی از فرایند آموزش است که اطلاعات سودمندی را در اختیار یاددهنده و یادگیرنده قرار می‌دهد. در ارزشیابی تکوینی چگونگی انجام کار یا فرایند مورد بررسی قرار می‌گیرد و با توجه به آن یاددهنده می‌تواند تصمیم بگیرد که چطور پیشرفت خود را بهبود دهند و یاددهنده نیز از نقاط ضعف و قوت تدریس خود و یادگیری مخاطبانش مطلع می‌شود؛

لذا در این ارزشیابی هدف طبقه‌بندی‌کردن یادگیرندگان و مقایسه آنها با یکدیگر نیست، بلکه هدف بهبود فرایند یادگیری و هدایت یادگیرندگان به سمت اهداف آموزشی است.

.

مزیت‌ها و استانداردهای ارزشیابی تکوینی

مزیت‌های ارزشیابی تکوینی را می‌توان بدین ترتیب برشمرد:

– ارائه مداوم بازخورد: ارزشیابی تکوینی به معلم اجازه می‌دهد به طور مداوم و در زمان‌های مناسب بازخورد خود را به یادگیرنده ارائه کند، و این امر سبب می‌شود یادگیرنده نقاط ضعف خود را بهبود بخشد. به این ترتیب دانش‌آموز در کلاس انگیزه بیشتری دارد و منفعل نخواهد بود.

– کاهش استرس یادگیرندگان: تکرار ارزشیابی در طول دوره تأثیر معناداری بر کاهش استرس یادگیرندگان دارد. [+]

– تقویت تفکر سطح بالا: از آنجایی که در ارزشیابی تکوینی یادگیرنده گام‌به‌گام پیشرفت خود را ارزیابی می‌کند و با بازخوردهای سازنده روبرو می‌شود، این توانایی را پیدا می‌کند که یادگیری خود را کنترل کند و اهداف سطح بالایی برای خود تعریف کند.

– کاهش حجم کاری یاددهنده: یاددهندگان با اجرای مکرر آزمون در طول دوره، حجم کار خود را کم می‌کنند، زیرا گام‌به‌گام از یادگیرنده بازخورد گرفته و به‌خوبی می‌توانند سطح فهم یادگیرنده را بسنجد و روش‌های مؤثر در یادگیری آنها را درک کند. (پیرسال، ۲۰۱۸)

.

ویژگی های ارزشیابی تکوینی

   گیکندی و همکاران (۲۰۱۱) معتقدند ارزشیابی تکوینی باید شامل ویژگی‌های زیر باشند:

۱) فعالیت ارزشیابی اصیل باشد، یعنی دانش‌آموز را درگیر فعالیتی کند که به توانایی تصمیم‌گیری و بهبود توانایی حل مسئله‌اش در دنیای واقعی کمک کند.

۲) بازخوردی مؤثر داشته باشد. بازخورد مؤثر بازخوردی است که به‌موقع، مفید، مداوم و قابل‌فهم برای دانش‌آموز باشد.

۳) چشم‌انداز چندبعدی داشته باشد و فرصت‌های متنوعی را برای دانش‌آموزان فراهم کند.

۴) دانش‌آموز توسط معلم حمایت شود. در واقع معلم باید نقش یک راهنما را داشته باشد.

۵) اهداف یادگیری واضح و صریح بیان شود و معنای مشترکی از معیار سنجش در ذهن معلم و دانش‌آموز شکل بگیرد.

.

ارزشیابی تکوینی در آموزش مجازی

   در آموزش مجازی در مقایسه با یادگیری چهره‌به‌چهره به دلیل شکاف مکانی و ماهیت ناهم‌زمان ارتباط میان معلم و یادگیرندگان از ویژگی‌های متفاوتی برخوردار است. پس این ویژگی‌ها طراحان آموزشی را ملزم می‌کند تا با بازاندیشی درباره فلسفه آموزش مجازی، جهت دستیابی به راهبردهای سنجش تکوینی اثربخشی که بتواند از یادگیری معنادار و ارزیابی آن پشتیبانی کند، بپردازند. تلفیق مؤثر سنجش تکوینی در یادگیری الکترونیکی از پتانسیل بالایی برای ارائه یک ساختار مناسب برای تعامل‌های معنادار و پایدار بین معلم و یادگیرندگان و تسریع در ایجاد اجتماعات یادگیری اثربخش به‌منظور تسهیل یادگیری معنادار و ارزیابی آن برخوردار است. [+]

   از آنجایی که پیاده‌سازی ارزشیابی تکوینی از طریق ابزارهای تحت وب، آسان‌تر است شرایطی را فراهم می‌آورد که یاددهندگان اجرای آن را در طول دوره بیشتر کنند؛ بنابراین این اجرای مکرر می‌تواند شناخت بیشتری را هم برای یادگیرنده هم برای یاددهنده ایجاد کند تا بتوانند فرایند یادگیری را به‌تدریج بهبود بخشند و چشم‌انداز واقع‌بینانه‌تری را متصور شوند.

 از طرف دیگر ازآنجایی‌که ارائه بازخورد در بسترهای تحت وب، فوری و شخصی‌سازی‌شده است، تأثیر بیشتری در بهبود عملکرد تحصیلی یادگیرندگان خواهد داشت.

.

  ارزیابی در یادگیری الکترونیکی را از نظر روش می‌توان در سه دسته کلی طبقه‌بندی کرد:

۱) ارزیابی معلم از یادگیرنده:

در این نوع ارزیابی که رایج‌ترین نوع ارزیابی در آموزش مجازی است، هدف سنجش میزان دستیابی دانش‌آموزان به اهداف آموزشی است. ارزیابی معلم از یادگیرنده می‌تواند هم به‌صورت هم‌زمان هم به‌صورت غیر هم‌زمان اجرا شود.

در اجرای هم‌زمان این نوع ارزیابی یادگیرنده و یاددهندگان در زمانی مشخص آنلاین شده و یادگیرندگان در محدوده زمانی تعیین شده‌ای مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. این نوع ارزیابی نیازمند فراهم بودن زیرساخت‌های فنی است و بیشتر برای کلاس‌های با جمعیت نسبتاً کم کاربرد دارد. در این شیوه تبحر معلم در طرح سؤالات و مدیریت جلسه نیز نقش تعیین‌کننده دارد.

۲) ارزیابی یادگیرنده از یادگیرنده:

در این نوع ارزیابی یادگیرندگان به‌صورت فردی یا گروهی یکدیگر را ارزیابی می‌کنند. این ارزیابی می‌تواند شامل بررسی پروژه‌های یکدیگر و ارائه بازخورد به همسالان باشد.

۳) ارزیابی سامانه از یادگیرنده و معلم

امروزه سامانه‌های متعددی در زمینه ارزیابی مجازی طراحی شده است. امکانات این سامانه‌ها معمولاً عبارت‌اند از: طراحی انواع سؤالات، بانک سؤالات، تصحیح آزمون و ارائه گزارش آزمون.

ابزارهای ارزشیابی تکوینی تحت وب می‌توانند هر سه نوع ارزیابی را پوشش دهند. امروزه سیستم‌های آموزشی با استفاده از این ابزارهای پویا و منعطفی که در اختیار دارند، می‌توانند ارزشیابی تکوینی را در هر سه نوع آن با دقت و سرعت بیشتری پیاده‌سازی کنند.

.

.

احتمالا این مقاله نیز برای شما مفید باشد:

معرفی ۶ ابزار ارزشیابی آنلاین فارسی

.

The post ارزشیابی تکوینی و آموزش مجازی first appeared on سمیه رزبان.

در چند سال اخیر استقبال از ابزارهای آنلاین ارزشیابی در کشورمان بیشتر شده است و در پاسخ به این نیاز تعدادی از شرکت‌های خصوصی دست‌به‌کار شده‌اند و پلتفرم‌هایی برای پیاده‌سازی آزمون‌های آنلاین طراحی کرده‌اند.

این نیاز در یک سال اخیر که اجباراً آموزش‌های مجازی شد، بیشتر هم شد. البته معلمان زیادی هم بودند که برای ارزشیابی همان شیوه‌های پیشین را پیش گرفتند، مثلاً ده سؤال را روی کاغذ می‌نوشتند، از آن عکس می‌گرفتند، برای دانش‌آموزانشان می‌فرستادند تا آن‌ها در محدوده زمانی خاصی به آنها روی کاغذ خودشان پاسخ دهند.

اتفاقی که غالباً می‌افتاد هم این بود که دانش‌آموزان گروه دیگری برای خود داشتند و پاسخ‌ها را به‌سرعت با یکدیگر به اشتراک می‌گذاشتند؛ بنابراین سنجش یادگیری در این شیوه غالباً اتفاق نمی‌افتد. چالش بعدی این روش آن است که بعد از آنکه دانش‌آموزان پاسخ‌ها را به‌صورت تصویر ارسال می‌کردند تازه گرفتاری آغاز می‌شد. چون تصحیح کردن برگه‌ها ازروی تصاویری که بعضاً خوب هم گرفته نشدند، بسیار زمان‌بر و اذیت‌کننده است.

.

خلاصه استفاده از چنین روش‌های سنتی برای ارزشیابی در دنیای امروز مثل آن است که موتور پیکان را روی بنز سوار کنیم. راه نمی‌رود. شاید بتوانیم به‌زور آن‌ها را هل دهیم و با طناب تا جایی بکشانیم ولی نهایتاً فرسوده می‌شویم و به هدفمان نمی‌رسیم.

با استفاده از ابزارهای ارزشیابی آنلاین، برگزاری آزمون و بررسی تمرین‌های دانش‌آموزان بسیار آسان می‌شود. به طبع وقتی فرایندی آسان شود، می‌توان آن را به طور منظم به‌دفعات تکرار کرد. در واقع می‌توان در طی فرایند یادگیری مرتب به دانش‌آموز بازخورد ارائه کرد و ارزشیابی مستمر (تکوینی) را جایگزین ارزشیابی تراکمی (پایانی) کرد.

بنابراین هدف اصلی استفاده از ابزارهای آنلاین برای ارزشیابی آن است که فرایند برگزاری آزمون هم برای معلم هم دانش‌آموز، سریع و آسان‌تر شود، تا مرحله‌به‌مرحله بازخورد ارائه شده و کیفیت یادگیری ارتقا پیدا کند.

پس از سرچ و مشورت با دوستان فعالم در حیطه آموزش ۶ پلتفرم ارزشیابی آنلاین فارسی را شناسایی کردم، در ادامه به ویژگی‌ها همچنین نقاط ضعف و قوت آنها خواهم کرد:

۱- کوییز ۲۴

  کوییز ۲۴ سامانه‌ای آنلاین است که اختصاصاً خدماتی مربوط به برگزاری آزمون و تکالیف را به مدارس، معلمان و دانش‌آموزان ارائه می‌کند. ازآنجایی‌که در این سامانه امکان تعریف انواع تمرین‌ها و پروژه‌ها وجود دارد، فکر می‌کنم قابلیت‌های آن نسبت به سایر ابزارهای داخلی به استانداردهای ذکر شده برای ارزشیابی تکوینی نزدیک‌تر است.

برخلاف غالب ابزارهای داخلی که تأکیدشان بر آمادگی دانش‌آموزان برای آزمون‌های تستی و کنکور است، این سامانه توجه ویژه‌ای به امکان اجرای پروژه و تکالیف ذهنی نیز دارد. یعنی معلمان می‌توانند در آن پروژه تعریف کنند و دانش‌آموزان انواع فایل‌های خواسته شده را تا زمان مقرر در سامانه بارگذاری کنند. ازآنجایی‌که این پلتفرم خدمات دیگری مثل برگزاری کلاس آنلاین را هم (از طریق دو ابزار آدوب کانکت و بیگ بلو باتن) فراهم می کند، مدارس می توانند با پرداخت هزینه ای معقول هم آموزش هم سنجش را در همین بستر پیاده کنند.

امکان برگزاری کلاس‌های آنلاین و چند قابلیت جدید این سامانه در چند ماه اخیر با توجه به شرایط اورژانسی پیش‌آمده به‌خاطر شیوع کوید ۱۹، به سامانه اضافه شد و در واقع این تیم توانست همگام با نیاز مشتریانش خدماتش را توسعه دهد.

.

نقاط ضعف و قوت این سامانه عبارت‌اند از:

نقاط قوت:

– استفاده از سؤالاتی که توسط معلم طراحی شده‌اند.

– پشتیبانی از انواع سؤالات عینی.

– امکان تعریف پروژه و دریافت فایل گزارش در قالب‌های متنوع مثل متن، عکس و ویدئو.

– امکان استفاده از بانک سؤالات برای دانش‌آموزان با پرداخت هزینه وجود دارد.

– امکان نمرده دهی به تکالیف به‌صورت کمی و کیفی وجود دارد.

– پس از آزمون کارنامه صادر می‌شود و بازخورد مربوط به هر سؤال ارائه می‌شود.

– امکان خروجی گرفتن فایل اکسل از کارنامه و چاپ آن وجود دارد.

– معلم می‌تواند بازخورد تشریحی نیز در نظر بگیرد.

– امکان دریافت فایل پی‌دی‌اف سؤالات و پرینت آنها وجود دارد.

.

نقاط ضعف:

– زمان باقی‌مانده در آزمون‌های عینی به دانش‌آموز نمایش داده نمی‌شود.

– امکان درهم ریختن ترتیب سؤالات و گزینه‌های آن وجود ندارد.

۲- آزمون ۳۶۰

آزمون ۳۶۰ نیز به طور تخصصی در زمینه برگزاری آزمون‌های آنلاین فعالیت می‌کند. نرم‌افزار مدیریت آزمون این مؤسسه مبتنی بر پردازش ابری است. این نرم‌افزار منعطف است و علاوه بر کاربرد برای دانش‌آموزان، قابلیت پیاده‌سازی برای سایر آزمون‌ها را نیز دارد.

نقاط قوت:

– افزودن انواع سؤالات از جمله سؤالات ۲ تا ۹ گزینه‌ای و سؤالات تشریحی در آن ممکن است.

– امکان استفاده از سؤالاتی که معلم طراحی می‌کند وجود دارد.

– گزینه‌ها و ترتیب سؤالات را می‌توان به‌صورت تصادفی جابه‌جا کرد.

– زمان باقی‌مانده از آزمون به دانش‌آموز نمایش داده می‌شود.

– امکان ثبت‌نام گروهی از طریق فایل اکسل در آن در نظر گرفته شده است.

– معلم و دانش‌آموزان می‌توانند سؤالات آزمون و پاسخ‌نامه آن را چاپ کنند.

– امکان ثبت کلید آزمون به‌وسیله اسکنر وجود دارد.

– امکان تعریف بازخورد و ارائه کارنامه را دارد.

نقاط ضعف:

– امکان سطح‌بندی سؤالات در آن وجود ندارد.

– امکان استفاده دانش‌آموز از بانک سؤالات برای تمرین بیشتر وجود ندارد.

۴- لرینیتو

  لرنیتو یک نرم‌افزار تحت وب است. دسترسی به این نرم‌افزار هم از طریق وب و هم از طریق اپلیکیشن (Android + iOS) قابل‌دسترس است. این شرکت در سه زمینه برگزاری آزمون، کتاب‌های آموزشی و تولید ویدئو آموزشی فعالیت می‌کند. طی بررسی خدمات مربوط به برگزاری آزمون لرنیتو متوجه شدم نقاط قوت و ضعف آن عبارت‌اند از:

نقاط قوت:

– امکان دانلود سؤالات به‌صورت پی‌دی‌اف برای مدرسه و دانش‌آموزان وجود دارد.

– تنوع سؤالات قابل قبولی دارد.

– سؤالات آن سطح‌بندی شده است.

– دارای بانکی از ویدئوهای آموزشی نیز هست.

– امکان تمرین بیشتر و خرید سؤالات اضافه توسط دانش‌آموز وجود دارد.

– پس از آزمون کارنامه صادر می‌شود و بازخورد مربوط به هر سؤال ارائه می‌شود.

– امکان خروجی گرفتن فایل اکسل از کارنامه و چاپ آن وجود دارد.

نقاط ضعف:

– امکان اضافه‌کردن سؤال به بانک سؤالات وجود ندارد.

– بانک سؤالات آن مربوط به مقطع متوسطه اول و دوم است و مقطع ابتدایی را شامل نمی‌شود.

– فقط شامل سؤالات چهارگزینه‌ای است.

– امکان در هم ریختن سؤالات و گزینه‌های سؤالات در آن وجود ندارد.

۵- مُنتا (Modern Online Teaching Assistant)

.

منتا سامانه‌ای تحت وب است که تمرکز اصلی‌اش بر برگزاری آزمون‌های آنلاین و چاپی است. دسترسی به سایت منتا هم ازطریق وب و هم از طریق اپلیکیشن (Android + iOS) امکان‌پذیر است. در این برنامه معلمان می‌توانند با استفاده از بانک سؤالات به طور مستمر یادگیرندگان خود را مورد ارزیابی قرار دهند. امکانات برنامه منتا محدود به برگزاری آزمون نیست و در آن درس‌نامه‌ها و محتواهای آموزشی نیز به اشتراک گذاشته می‌شود.

نقاط قوت:

– بانک سؤالات این پلتفرم شامل سؤالات همه پایه‌ها از ابتدایی تا دبیرستان است.

– بانک سؤالات نسبتاً جامع و متنوعی دارد.

– تصحیح سؤالات به‌صورت خودکار و فوری انجام می‌شود.

– سؤالات در بانک سؤال این برنامه سطح‌بندی شده‌اند.

– پس از پایان آزمون کارنامه برای دانش‌آموز صادر می‌شود و می‌توان از آن خروجی اکسل نیز گرفت.

– دانش‌آموز می‌تواند در صورت نیاز به تمرین بیشتر، با پرداخت هزینه به سؤالات بیشتری دسترسی داشته باشد.

– امکان جابه‌جا کردن ترتیب سؤالات وجود دارد.

– می‌توان محدودیت زمانی در آن تعریف کرد و زمان باقی‌مانده در صفحه به دانش‌آموز نشان داده می‌شود.

– امکان چاپ سؤالات با سربرگ و لوگوی مدارس در آن وجود دارد.

  نقاط ضعف:

– امکان استفاده از سؤالاتی که معلم طراحی می‌کند، وجود ندارد و فقط می‌توان در آن از بانک سؤالات استفاده کرد.

– فقط شامل سؤالات چهار گزینه است.

– قابلیت جابه‌جا شدن گزینه سؤالات در آن وجود ندارد.

۶- گزینه دو

   مؤسسه گزینه دو سال‌های زیادی است با تمرکز بر آمادگی دانش‌آموزان برای کنکور سراسری فعالیت می‌کند. در چند سال اخیر این مؤسسه نیز تلاش کرده است تا خدمات آنلاینش را نیز توسعه دهد. در حال حاضر اپلیکیشن گزینه دو از طریق وب‌سایت این مؤسسه قابل دسترس است. گرچه هنوز تمرکز اصلی آن روی آمادگی دانش‌آموزان مقطع متوسطه برای شرکت در کنکور است ولی معلمان برای ارزشیابی‌های تکوینی نیز از آن استفاده می‌کنند؛ بنابراین این اپلیکیشن با هدف تمرین دروس و آمادگی برای کنکور طراحی شده است. نقاط ضعف و قوت این اپلیکیشن عبارت‌اند از:

نقاط قوت:

– این برنامه تنوع سؤالات نسبتاً خوبی دارد.

– دانش‌آموزان می‌توانند در زمان‌های مختلف به میزان دلخواه به سؤالات پاسخ دهند.

– گزارش سؤالات آزمون بلافاصله بعد از برگزاری آن، ارائه می‌شود.

– امکان افزودن سؤالات طراحی شده به بانک سؤالات با پرداخت هزینه ممکن است.

نقاط ضعف:

– امکان افزودن سؤال توسط معلم و دانش‌آموزان وجود ندارد.

– قابلیت خروجی گرفتن اکسل از گزارش‌های آزمون‌ها وجود ندارد.

– امکان در هم ریختن ترتیب سؤالات و گزینه‌های آنها وجود ندارد.

– زمان باقی‌مانده از آزمون به دانش‌آموز نمایش داده نمی‌شود.

– مختص دانش‌آموزان دوره متوسطه است.

   در این مقاله به‌مرور ابزارهای مفید خارجی و داخلی که می‌تواند در جعبه ابزار معلمان قرار گیرد پرداخته شد. همه ابزارهای داخلی معرفی شده توسط شرکت‌های خصوصی فعال در این زمینه طراحی شدند و متأسفانه آموزش‌وپرورش در این زمینه اقدام مفیدی انجام نداده است. در چند ماه اخیر به دلیل ضرورت، رباتی در برنامه شاد جهت اجرای سنجش معرفی شد ولی این ربات امکانات کافی برای برگزاری آزمون و ارائه تمرین را ندارد. از آنجایی که نظام آموزشی ما متمرکز است انتظار می‌رود خصوصاً در شرایط فعلی آموزش‌وپرورش در این زمینه فعالیت جدی داشته باشد و از یاری شرکت‌های خصوصی و دانش‌بنیان استفاده کند.

The post معرفی ۶ ابزار ارزشیابی آنلاین فارسی first appeared on سمیه رزبان.

.

بنظرم در آموزش، مهم ترین نکته نگاه ما به انسان و نگاهمان به علم است. در یکی از سخنرانی های سروش دباغ شنیدم که می گفت اگر مدیریت نظام آموزش عالی به من سپرده شود، درس تاریخ علم را به دروس تمام رشته ها اضافه می کنم.

مریم دوستم که تجربه تحصیل در هر دو شاخه مهندسی و علوم انسانی را دارد هم همین باور را دارد، او می گوید باید همه آشنایی نسبی با فلسفه داشته باشند حتی کسانی که در رشته های علوم پایه و مهندسی تحصیل می کنند.

این تاکید دلیل دارد. چون بسته به این که با چه عینکی به انسان و علم نگاه می کنیم، رفتارمان کاملا متفاوت خواهد بود. اگر انسان را یک لوح سفید بدانیم که قرار است روی آن هر چه اراده کنیم را بنویسیم، ماجرا کاملا متفاوت است با آن که انسان را موجودی ببینیم دارای خصوصیات منحصر به فرد و سازمان فکری و برداشت های خاص خودش.

ساده تر بگویم خیلی از مدرس ها شاگردانشان را گوسفند می بینند و خودشان را چوپانی فرض می کنند که باید آنها را هدایت کنند. آنها دیوار آموزششان را روی همین ستون بنا می کنند. شاید دانش تخصصی خوبی هم داشته باشند و از تکنیک های خوبی هم برای بهبود آموزششان استفاده کنند ولی نهایتا تاثیرگذار نیستند.

چون هیچ انسانی از نگاه بالا به پایین لذت نمی برد. انسان از زیر سلطه چوپان بودن لذت نمی برد. نباید بعد عاطفی آموزش را دست کم بگیریم. وقتی نتوانیم با مدرسی ارتباط عاطفی خوبی برقرار کنیم دیگر او را دنبال نمی کنیم. این بهترین حالتش است.

آن سر طیف این است که از آن مدرس و موضوع آموزش و محیط آموزشی که در آن قرار گرفتیم هم به کل متنفر شویم و الفرار!

.

ممکن است این مدرس از بهترین تکنیک ها و ابزارهای تکنولوژی هم استفاده کند ولی چون همه در راستای همین نگاه او به انسانند هرگز موفق نخواهد بود.

در مقابل مدرسی که برای انسان احترام قائل است و خودش را یک باغبان می بیند و یادگیرندگان را گل، تاثیرگذار است. باغبان وظیفه مراقبت را به عهده دارد. چک کند تغذیه گل چگونه است، نورش مناسب است، چه زمانی به آب نیاز دارد.

باغبان به خوبی درک کرده است که وظیفه اش فراهم کردن شرایط مناسب برای رشد گل است و در کنار گل خودش هم رشد می کند، دایم شادابی یا پژمردگی گل را بررسی می کند و سعی می کند بیشتر یاد بگیرد تا بتواند بهتر از او مراقبت کند.

نگاه بالا به پایین ندارد و خودش را دانای کل فرض نمی کند، اگر به مشکلی بربخورد سرچ می کند، از باغبان های دیگر می پرسد و با تمرکز بیشتری تلاش می کند آن را حل کند، ضمنا او با توجه به ویژگی ها و نیازهای گل های مختلف تصمیم می گیرد که از چه روش ها و ابزارهایی استفاده کند.

مدرسی با این نگاه ممکن است گاهی مسیر اشتباهی را انتخاب کند اما بعد از مدتی خودش متوجه می شود و به مسیر درست برمی گردد، چون نگرش اصلی و افق دیدش درست است و با نگاه تحلیلی و اصلاحگر به آموزش نگاه می کند.

مدرسان چوپان مآب، هر چقدر هم که رنگ و لعاب آموزششان را زیاد کنند ولی باز هم چیزی جز نمایش نیست و طولانی مدت شکست می خورند ولی مدرسان باغبان می توانند یادگیرنده و کلاسشان را تحلیل کنند و روشی را انتخاب کنند که دقیقا مناسب شرایط کلاسشان است.

.

هیچ روشی وجود ندارد که بتوانیم برای همه محیط های آموزشی تجویز کنیم. همانطور که هیچ قرصی وجود ندارد که همه بیماری ها را درمان کند.

در آموزش ما با انسان سروکار داریم و چطور می توان انتظار داشت که بتوانیم برای همه انسان ها یک شیوه را اجرا کنیم و جواب بگیریم؟ مگر آنکه انسان را گوسفند فرض کنیم و هدفمان یکسان سازی باشد و در حقیقت بشویم هیلتر دوم! او هم بدنبال یکسان سازی بود. بله این نگرش می تواند همین قدر خطرناک شود.

.

این موضوع در مورد نگاهمان به علم نیز صدق می کند. آیا علم را چیزی می دانیم که در مرجعی وجود دارد و ما باید برویم آن را یادبگیریم؟ یا علم را حاصل تعامل، گفتگو و برساخته اجتماع و فرهنگ می دانیم؟

اگر نگاهمان نگاه اول است که تلاش می کنیم دانش مرجع را با تکنیک های مختلف در مغز یادگیرنده فرو کنیم. به او یاد بدهیم چطور موضوع را کدگذاری و به خاطر بسپارد، موضوع را ساده می کنیم و با ارزشیابی های دقیق و کمی دایم پیشرفت یادگیرنده را رصد می کنیم.

ولی اگر علم را برساخته اجتماع و حاصل تعامل بدانیم و درک کنیم که بافت فرهنگی و اجتماعی چقدر می توانند روی درک مخاطبانمان تاثیر گذار باشد، برای نوع نگاه یادگیرندگان به موضوع ارزش قائل می شویم.

سعی می کنیم چگونه فکر کردن و نقد کردن را آموزش دهیم تا یادگیرنده خودش بتواند سراغ سرچشمه های دانش برود و به خوبی بتواند منابع آموزشی اش را انتخاب کند. در اینجا دیگر تلاش نمی کنیم موضوع را ساده کنیم، بلکه سعی می کنیم ذهن مخاطب را تقویت کنیم.

.

احتمالا با دیدن عنوان این جستار انتظار داشتید تا در مورد یک شیوه آموزشی مشخص صحبت کنم و حالا با خودتان می گویید این آسمان و ریسمان ها چیست که می بافی، برو سر اصل مطلب. بلاخره چه کار کنیم؟

پیشنهاد نهایی من این است که از خودمان بپرسیم نگاهمان به انسان در عمل تا الان چه نوع نگاهی بوده؟ چوپانیم یا باغبان؟ بیشتر در مورد این سوال اساسی فکر کنیم، درباره اش بنویسیم، خودمان را زیر ذره بین قرار دهیم، کمی فلسفه بخوانیم، با دوستانمان در این باره گپ بزنیم و بشنویم.

بعد از این که بتوانیم به این سوال پاسخ دهیم حالا می دانیم که با خودمان چند چندیم و بعد از آن با توجه به شرایط خاص کلاسمان می رویم سراغ مطالعه روی انواع روش های یادگیری، تبادل نظر با سایر مدرسان و سرچ در اینترنت. هزاران منبع و راهنما در این زمینه وجود دارد، اگر طالب دانستن باشیم.

The post بهترین روش آموزش… first appeared on سمیه رزبان.

ببینید اگر ما بتوانیم جوی دوستانه و راحت را ایجاد کنیم، اصلا از اساس نباید چنین نگرانی داشته باشیم.

در سه حالت است که ما این دلهره را داریم:

۱)زمانی که بخواهیم کاملا بی نقص و بی سوتی ظاهر شویم، در این صورت رفتارمان به ناچار مکانیکی و محتاطانه می شود که اصلا دلچسب نیست.

۲) از خودمان تصویری در ذهن مخاطب ایجاد کرده ایم که واقعیت ندارد. در واقع آنقدر خودمان را بالا بردیم که می ترسیم با یک سوتی با مغز بخوریم زمین!

۳) حالت آخر این است که خودمان زیاد از دیگران ایراد می گیریم و حالت مچ گیری در کلاس داریم. طبیعیست که در این حالت استرس داشته باشیم که یه موقع مچ خودمان گرفته نشود.

.

یکبار سر کلاس یکی از این مدرسان مچ بگیر(۱) داشتم کنفرانس می دادم. حسابی گرم توضیح دادن شده بودم و با آب و تاب داشتم موضوع را می گفتم که استاد میان حرفم آمد و یک غلط املایی از اسلایدم گرفت. گفت البته خانم رزبان “آینه” نه “آیینه”. لبخند زدم و گفتم “درسته، ببخشید”، کتاب کنار دستم بود، سریع بازش کردم و دیدم در کتاب که اتفاقا نویسنده اش هم استادم بود، همین غلط املایی هست! گفتم “استاد چون در کتابتون هم به این شکل نوشته شده تصور کردم که هر دو نوع نوشته می شه!”

استاد مچ بگیر سکوتی طولانی کرد و رنگش عوض شد! ارائه ادامه پیدا کرد و ماجرا تمام شد ولی مطمئنم بقیه همکلاسی ها دلشان از این موضوع خیلی خنک شد!

چرا باید دائم حالت تدافعی و نگاه بالا به پایین داشته باشیم که این اتفاق بیوفتد؟

منظورم این نیست که از همه اشتباهات کوچک و بزرگ یادگیرندگان بگذریم تا مبادا جز گروه مچ بگیران برویم. نه به طور کلی نباید خودمان را بی نقص و دانای کل نشان دهیم، همین.

.

بهترین برخورد با سوتی هایمان این است که با خنده و طنز از سوتی خودمان یاد کنیم. مثلا اگر واژه ای را اشتباه گفتیم خودمان آن را تکرار کنیم و بخندیم. باور کنید هیچکس بخاطر یک سوتی شما گمان نمی کند که شما بی سوادید.

وقتی سعی می کنید سوتی را ماس مالی کنید، اتفاقا کاملا مخاطبانتان متوجه می شوند و احتمالا بعدا هم در غیاب شما از سوتی تان یاد می کنند. ولی وقتی خودتان آن را تکرار کنید و از آن به طنز و در جاهای دیگر بحث هم یاد کنید اتفاقا هم جو کلاس شاد و صمیمی می شود هم ارتباطتان با آنها تقویت می شود و آنها هم برخورد متواضعانه را از شما یاد می گیرند.

این موضوع را برای همیشه فراموش کنید که شما برتر و بالاتر از یادگیرندگان هستید و باید بی نقص باشید، این تصور مثل دیواریست که بین خودتان و دیگران می کشید.

افرادی که چنین تصوری دارند منزجر کننده اند و هر چقدر هم که متخصص و باسواد باشند ولی تاثیرگذار نیستند و یادگیرندگان از آنها فراری اند.

The post با سوتی حین آموزش چه کنیم؟! first appeared on سمیه رزبان.

تحقیقات مفصل و متعددی درباره تاثیر گیمیفیکیشن ها بر یادگیری انجام شده است. اما در اینجا قرار نیست سراغ بحث نظری گیمیفیکیشن برویم، بلکه می خواهم سه گیمیفیکیشن در زمینه آموزش ریاضی را به شما معرفی کنم.

برای آشنایی بهتر با این سه گیمیفیکیشن ویدئوی ۶ دقیقه ای زیر را مشاهده کنید:

.

.

بین گیمیفیکیشن های متعددی که در زمینه آموزش ریاضی دیدم، این سه مورد فضای جذاب تری داشته اند و زمانی که به کودکان معرفیشان کردم، بیشتر از آنها استقبال کردند:

.

۱- گیمیفیکیشن تون مث (ToonMath)

این بازی با سبک بازی های runing طراحی شده است که در آن کراکتری شروع به دویدن در یک مسیر پرچالش می کند و برای بدست آوردن امتیاز و اتمام مراحل باید موانعی را پشت سر بگذارد.

حالا در اینجا چالش فقط این نیست که با سرعت و دقت بالا بتواند موانع را رد کند، بلکه ضمن آن کاربر باید بتواند به سوالات ریاضی هم به سرعت پاسخ دهد.

در بخش تنظیمات بازی میزان دشواری سوالات ریاضی و این که از کدام چهار عمل اصلی در سوالات استفاده شود، قابل تغییر است. مثلا اگر کودک ۷ ساله است می توانیم سطح سوالات را بسیار آسان انتخاب کنیم و استفاده از جمع و تفریق را فقط تیک بزنیم،

ولی اگر کودک ۱۲ ساله است ضرب و تقسیم را نیز انتخاب کنیم و طبعا سطح بازی را بالا ببریم.

تنوع آیتم و مراحل این بازی برای بچه ها انگیزه دهنده است و سوالات ریاضی بسیار خوب در بازی توزیع شده است، یعنی انقدر سوال مطرح نمی شود که کودک خسته شود. یک فاصله زمانی مناسبی بین دو سوال وجود دارد و دائما آیتم های جدید مثل روح، بمب و غیره هم به بازی اضافه می شود.

.

.

۲- گیمیفیکیشن مث لند (MathLand)

یکی از سبک های محبوب کودکان همیشه سبک دزدان دریایی است. نمی دانم یادتان هست یا نه که در کودکی چقدر از کارتن «ویکی وایکینگ» لذت می بردیم، من که عاشق این سری انیمه بودم که فکر می کنم از شبکه یک پخش می شد.

گیمیفیکیشن سه بعدی مث لند هم در سبک دزدان دریایی ساخته شده است. یک کاراکتر دارد که برای فتح جزایر مختلف باید چالش هایی را طی کند و یکی از این چالش ها پاسخ به سوالات ریاضی اند.

مزیت مهم این بازی آن است که می توانیم سن کودک را در آن وارد کنیم و با توجه به سن میزان دشواری و پیچیدگی سوالات تنظیم می شود.

.

.

۳- گیمیفیکیشن اسپیس مث (SpaceMath)

این بازی یک فضای دو بعدی فضایی دارد و برای آموزش ضرب طراحی شده است. داستان آن از این قرار است که یک موشک برای رسیدن به مقصدش باید سنگ هایی را منفجر کند و در صورتی می تواند این کار را انجام دهد که به سوالات ضرب پاسخ صحیح دهد.

هیجان اسپیس مث بالاست و فضای نسبتا ساده آن کمک می کند که کودک با تمرکز بیشتر بازی کند و رفته رفته سرعت و دقتش را در پاسخ دادن به سوالات بالا ببرد.

.

هر سه این گیمیفیکیشن ها هم نسخه اندروید دارند هم نسخه آیفون. بنابراین پیشنهاد می کنم حتما آنها را امتحان کنید و به کودکانی که می شناسید معرفی کنید.

The post معرفی ۳ گیمیفیکیشن آموزشی ریاضی first appeared on سمیه رزبان.

ساعت ده و ده دقیقه است، در وبیناری شرکت کردم که قرار بود از ساعت ۸ الی ۱۰ شب برگزار شود ولی هنوز مدرس مضطرب، در حال صحبت کردن است. چرا اینبار این بی نظمی  بوجود آمد؟ این مدرس را خیلی وقت است میشناسم و به تسلطش روی موضوع باور دارم ولی چرا این اتفاق افتاد؟

یکی از دلایل مهم به هم ریختن نظم و تمرکز مدرس این بود که او حین آموزش به کامنت ها زیاد توجه کرد و چند جا که کامنت ها نقد به روند وبینار بود، کمی از کوره در رفت و مجبور شد کلی توضیح بدهد که باید صبر کنید تا متوجه شوید منظورم از این موضوع چیست و دقایقی در چند بخش وبینار به پاسخ به یکی دو مخاطب کم صبر و عجول گذشت، نظم ذهنی مدرس به هم ریخت، ما هم کلافه شدیم.

سایر وبینارهایی که شرکت کردم را مرور کردم و خاطرم آمد که رعایت نکردن چند نکته کوچک چقدر می تواند کیفیت یک وبینار را تحت تاثیر قرار دهد.

وقتی این اصول را در منابع دانشگاهی مطالعه می کردم، در دلم می گفتم اینها که خیلی بدیهی است مگر می شود کسی متوجه فلان اصل نشود؟ ولی حالا میبینم بله در عمل ما اغلب نکاتی بعضا کوچک ولی بسیار تاثیرگذار را فراموش می کنیم و همین موضوع برنامه ریزی مان را بهم می ریزد.

پس تصمیم گرفتم رایج ترین اشتباهاتی که در وبینارها تجربه کردم را در این نوشتار جمع بندی کنم. البته قبل از این جمع بندی نگاهی به منابع مرتبط نیز داشتم.

.

۱- توجه زیاد به کامنت های یادگیرندگان:

شاید بگویید در آموزش، داشتن تعامل با مخاطب و بازخورد گرفتن همیشه توصیه می شود. بله من هم موافقم اما این تعامل باید در حد متعادلی باشد. نباید آنقدر غرق پاسخ دادن به کامنت ها شوید که وقت کم بیاورید و جلسه به بیراهه برود. در این شرایط تمرکزتان را از دست می دهید و بسیاری از یادگیرندگان کلافه می شوند، زیرا سوال مطرح شده، دغدغه آنها نیست. آنها در جلسه شرکت کردند تا درباره موضوع اصلی، آموزش دریافت کنند.

باید زمان بندی دقیقی برای ارائه مطالب و پاسخ به پرسش ها داشته باشید. مثلا ابتدای جلسه بگویید بعد از سی دقیقه آموزش هر سوالی که داشتید مطرح کنید و ده دقیقه را به پرسش و پاسخ اختصاص خواهیم داد. از یادگیرندگان خواهش کنید در این سی دقیقه اگر سوالی دارند آنرا یادداشت کنند تا به زمان پرسش و پاسخ برسید.

پیشنهاد می کنم نسبت زمان آموزش به پرسش و پاسخ، ۴ به یک باشد. یعنی اگر زمان وبینار ۶۰ دقیقه است ۱۵ دقیقه آن را به پرسش و پاسخ اختصاص دهید. البته این نسبت وابسته به موضوع وبینار است. مثلا اگر موضوع جدید و چالش برانگیزی را مطرح می کنید لازم است زمان پرسش و پاسخ بیشتر باشد.

.

۲- پاسخ به سوالات غیرمرتبط:

شما مجبور نیستید به همه سوالات جواب دهید. اگر بنظرتان می رسد سوالی در چهارچوب موضوع جلسه نیست می توانید از توضیح درمورد آن صرف نظر کنید.

گاهی می توانید با ارجاع مخاطب به منبعی مرتبط سوال را پاسخ دهید. یا اگر احساس می کنید سوال ارتباط غیرمستقیمی به موضوع اصلی دارد و در ذهن مخاطب گره ایجاد کرده است، از او بخواهید سوال را برایتان ایمیل کند تا در فرصتی مناسب او را راهنمایی کنید.

در صورتی که سوال ساده است از او بخواهید سرچ کند. به همین راحتی.

.

۳- استفاده از اسلایدهای مملو از متن:

اگر قصد دارید مخاطب وبینارتان را شکنجه دهید بهترین روش این است که اسلایدهایی مملو از متن را حین آموزش نمایش دهید!

درباره اصول طراحی اسلاید حتما مطالعه کنید. گرچه رعایت استاندارد های اسلایدسازی در همه انواع آموزش مهم است ولی اهمیت آن در آموزش آنلاین دوچندان است زیرا در این بستر شما از مخاطب فاصله دارید و باید این فاصله را با کیفیت بالای آموزش جبران کنید. به طور کلی تلاش کنید تا جای ممکن اطلاعات متنی در اسلایدها را تبدیل به اطلاعات بصری کنید.

۴- بی وقفه تدریس کردن:

غیرممکن است ما بتوانیم یک ساعت کامل به تصویر مدرس و اسلایدهایش زل بزنیم و آموزش ببینیم! سعی کنید هر ۲۰ الی ۳۰ دقیقه تایمی را برای استراحت در نظر بگیرید. این استراحت هم برای شما به عنوان مدرس لازم است هم برای مخاطبانتان.

در این فرصت بار دیگر مرور و بازبینی در محتوایتان داشته باشید.

.

۵- قطع کردن ارتباط تصویری با مخاطب:

ترم گذشته که بخاطر شیوع کرونا، کلاس های حضوری دانشگاه ها تعطیل شد، دانشگاه ها سامانه هایی را برای آموزش های مجازی شان در نظر گرفتند. قرار بود سه درس را به دانشجویان کارشناسی دانشگاه آزاد شهرمان تدریس کنم.

اولین جلسه زودتر از خواب بیدار شدم و روسری و مانتو پوشیدم و شیک و مجلسی آماده شدم تا قبل از حضور دانشجویان محیط پلتفرم را تست کنم، وقتی وصل شدم دیدم وبکمم متصل نمی شود. با دانشگاه تماس گرفتم. گفتند که امکان به اشتراک گذاشتن تصویر مدرس و دانشجویان توسط دانشگاه محدود شده است.

خیلی ناراحت و متاسف شدم. همه جلسات دانشجوها فقط صدا و اسلایدهایم را می دیدند و من حس می کردم دارم با دیوار صحبت می کنم!

در برخی از وبینارها هم دیده ام که مدرس انگار با وبکم راحت نیست و به بهانه های مختلف آن را قطع می کند. هرگز این کار را نکنید.

در آموزش آنلاین، به ناچار امکان حضور بدنمندانه و ارتباط چشمی وجود ندارد. حال اگر تصویر کوچکی از مدرس هم حذف شود دیگر ارتباط برقرار کردن و تمرکز برای یادگیرنده بسیار سخت می شود.

.

۶- استفاده نکردن از ابزارهای آموزش آنلاین:

هر از چند گاهی بین آموزش از ابزارهای تعاملی استفاده کنید. به کمک این ابزارها در آموزش تنوع ایجاد کنید تا مخاطب احساس خواب آلودگی نکند و وسوسه نشود ایمیل یا استوری های اینستاگرامش را چک کند.

مثلا یکی از امکانات استفاده از نظرسنجی است. امکان دیگری که در این فضا می توانید به خوبی از آن استفاده کنید چت گروهی است. می توانید سوالی مطرح کنید و در مدت زمان کوتاهی همه جواب ها را مشاهده کنید. به کمک این قابلیت به راحتی می توانید از روش های آموزشی مثل روش بارش مغزی استفاده کنید.

یکی از قابلیت های خوبی که پلتفرم آدوبی کانکت دارد، امکان گروه بندی کردن شرکت کنندگان است. اگر از این پلتفرم استفاده می کنید این امکان را مدنظر قرار دهید تا به صورت هدفمند از آن استفاده کنید.

.

۷- احترام نگذاشتن به زمان مخاطب:

اگر به مخاطبتان اعلام کردید که تایم جلسه ۵ تا ۶ است حتما به این زمان پایند باشید، راس ساعت وبینار را آغاز کنید و هرگز نگذارید وبینار بیش از زمان تعیین شده ادامه پیدا کند. ممکن است فردی جلسه یا برنامه دیگری را پس از وبینار هماهنگ کرده باشد و مجبور باشد در حالیکه هنوز وبینار را به پایان نرسانده اید، خارج شود. در این حالت او احساس می کند مطالبی را از دست داده و این تداخل اذیتش می کند و هر چقدر هم که وبینار باکیفیتی برگزار کرده باشید ولی دود می شود و هوا می رود و احتمالا فقط این بی احترامی شما به زمان در ذهنش می ماند.

.

نکته: اگر فکر می کنید محتوایی که برای یک جلسه در نظر دارید کمتر طول می کشد مثلا بجای یک ساعت در ۴۵ دقیقه تمام می شود. خودتان را ملزم نکنید کلاس را کش دهید. مخاطب شما کاملا متوجه می شود که از روی عمد قصد دارید مطالب را کند ارائه دهید تا یک ساعت پر شود و تحمل این ریتم کند، کلافه کننده خواهد شد.

.

۸- ارائه مطالب تکراری و قابل دسترس:

شما باید مطالبی را آموزش دهید که از طریق سرچ کردن قابل دستیابی نباشد. مخاطب شما سواد دارد، کتاب دارد، به گوگل هم دسترسی دارد. او در وبینار شرکت می کند تا اطلاعاتی فراتر از این منابع را در زمان کوتاه تری بدست بیاورد. بنابراین روی مطالب کاربردی و دقیق تمرکز کنید. از تجربیات خودتان بگویید و فوت کوزه گری را با مخاطبانتان به اشتراک بگذارید.

The post ۸ اشتباه رایج در برگزاری وبینار آموزشی first appeared on سمیه رزبان.