شاید شما خواندن را به شنیدن ترجیح می دهید. متن پادکست را با همین هدف نوشتم:

سلام شما دارید به پادکست دنیای آموزش گوش می‌دید، من سمیه رزبان هستم کسی که باور دارم روزانه یادگرفتن و یاددادن تضمینی‌ترین راه برای رشده

تو این اپیزود یعنی اپیزود پنجم قصد دارم در مورد موضوعی صحبت کنم که فکر می‌کنم هر بسیار مهمه.

دوست دارم کمی در مورد اهمیت ارتباط عاطفی در کلاس صحبت کنم. چیزی که فکر می‌کنم اون قدر که باید بهش پرداخته نشده.

در صحبت هام از واژه معلم استفاده می‌کنم اما این نکته رو در نظر بگیریم که منظورم معلم در معنای عامشه، یعنی مخاطب فقط معلم‌های مدرسه یا مدرس دانشگاه یا مربی‌های دوره‌های آموزشی خاصی نیست.

در یک کلاس که در اون یادگیرندگان با پیشینه‌ها و ذهنیات مختلف حضور دارند، برقرار کردن یک جو عاطفی مثبت و خوب یک چالش خیلی مهمه. هر کدوم از یادگیرندگان انتظارات و نیازهایی دارند و اگر اینها رو معلم نبینه شرایط خیلی سخت میشه و ناچار میشه که برای اهداف آموزشی رو پیش ببره، رئیس بازی در بیاره و امان از رئیس بازی …

منظورم از رئیس بازی چیه؟

معلمی که در نقش رئیس ظاهر می شه کسی که کلاس رو کلاً با انگیزه‌های بیرونی یعنی تشویق و تنبیه‌های مکرر پیش می بره. معلم رئیس دائم به شاگردانش این پیام رو می رسونه که من تشخیص می دم که چه چیزی برات خوبه پس از راهی که بلدم و همه قدرتم استفاده می‌کنم تا تو رو مجبور کنم که اون کار رو انجام بدی چون من فکر می‌کنم که اون به نفعته.

این معلم‌ها معمولاً به هدفی که تو ذهنشون هست هم نمی رسن چون نیازهای یادگیرنده رو ندیدند و خب طبیعیه که یادگیرنده هم از هر فرصتی برای سرپیچی کردن استفاده کنه یا در بهترین حالت فقط زمانی که زوری وجود داره رفع تکلیف می کنه. خود این معلم هم آسیب می بینه چون فرسوده میشه همه انرژی‌اش رو باید صرف طراحی تنبیه‌های مختلف کنه که احتمالاً هی باید دوزشون رو هم بالا ببره.

-یه معلم هوشمند و راهبر این شیوه رو میذاره کنار و میاد تمرکزش رو روی نیازهای اساسی یادگیرنده هاش میذاره. جالبه که گلسر میگه نمی خواد زحمت بکشید و خودتون برید این نیازها رو روزها وقت بذارید و شناسایی کنید. آقا بیاید من خودم بهتون می گم که تمام انسان‌ها در هر سن و شرایط و موقعیت جغرافیایی، ۵ تا نیاز اصلی دارند:

این پنج تا چیا هستند؟

حفظ بقا، عشق و احساس تعلق، قدرت، تفریح و آزادی

پس جو عاطفی کلاس باتوجه‌به این نیازهاست که گرم و دوستانه و غیراستبدادی میشه.

معلم باید در پس رفتارهاش این پیام رو به یادگیرنده بده که من حامی تو هستم برای اینکه به این اهداف برسی، هر چیزی که بلدم و هر ابزاری که می‌شناسم رو بکار می‌گیرم برای حمایت ازش و پشتت هم وای میسم که اگر کسی بخواد خللی وارد کنه، نتونه.

این معلم راهبر فقط تو کلاس خودش حرف نمی زنه، به شاگردانش اجازه ابزار وجود میده، از فعالیت‌های گروهی استفاده می کنه و تو کلاس می چرخه و سعی می کنه به همه یادگیرنده‌ها بازخورد بده و صحبت هاشون رو بشنوه.

معلم راهبر دائم نگران نظم کلاس نیست. اون درک میکنه که ممکنه کلاس کمی شلوغ و پرسروصدا هم بشه، اتفاقاً پژوهش‌ها نشون میدن که اگر سطح تعامل کلاس بالا باشه دانش‌آموزها بیشتر شلوغ می‌کنند ولی خیلی بهتر هم یاد می‌گیرند.

معلم راهبر سعی می کنه از لنز مخاطبش به موضوعات نگاه کنه. مثلاً دائم نمی گه این درس خیلی آسونه، یا جواب‌های اشتباه رو با تمسخر و تحقیر پاسخ نمیده. به یادگیرنده مثلاً میگه که می دونم که این درس جبر سخته ولی یادگیری‌اش غیرممکن نیست و با این راهکارها میتونید یاد بگیرید.

اون به شاگرداش اجازه جبران کردن میده. نمره پایین شاگردش رو به شکست تلقی نمی کنه. روی اهمیت سخت‌کوشی و جبران ضعف‌ها تمرکز میکنه.

و موضوع خیلی مهم دیگه اینکه معلم راهبر به نیاز قدرت و حس تعلق یادگیرنده هاش توجه داره مثلاً به اونها اجازه میده که پاداش تکالیف رو خودشون تعیین کنند، گاهی پیشنهاد بدند که برای استراحت از چه‌کار تفریحی استفاده بشه و خیلی از قوانین دیگه با توافق خود یادگیرنده‌ها تعیین میشه.

یادمون باشه که هرچقدر یادگیرند بیشتر قدرت داشته باشه، رئیس بازی کمتری نیازه. تو چنین جو عاطفی تقلب و چاپلوسی و دروغ به حداقل می رسه. چون نیازی نیست. یادگیرنده نیازهای اساسیش دیده شده و فهمیده تو محیط امنیه که معلم پشتشه.

معلم راهبر یک ویژگی منحصربه‌فرد و فوق‌العاده هم داره و اون اینه که خوب گوش میده و یک سری جزئیات مربوط به شاگردش رو به‌خوبی به‌خاطر میسپاره.

بگذارید یک مثال بزنم. سال دوم کارشناسی بودم که با دوستم جوگیر شده بودیم و تصمیم گرفتیم یه مقاله برای یه کنفرانس بنویسیم. روش تحقیقی که انتخاب کردیم مصاحبه با متخصصین بود. خیلی شوق داشتم که بتونم با چند استاد مصاحبه تخصصی داشته باشم و این روش رو به همین خاطر انتخاب کردم. استادم پیشنهاد داد که یکی از این اساتید دکتر سیمین بازرگان باشند که افتخارات و تخصص نظری و عملی خیلی بالایی دارند. ایشون هم خوارزمی تدریس می‌کردند ولی با ما کلاس نداشتند.

خلاصه یه تایمی هماهنگ کردیم و رفتیم مصاحبه و خیلی برخورد ایشون نظر من رو جلب کرد و این شد که چند باری رفتم مستمع آزاد تو کلاسشون شرکت کردم. کلاسی به اون پر شوری و گرمی نه دیده بودم و نه بعد از اون دیدم.

استاد هم از نظر فیزیکی به طرز خیلی بامزه‌ای تو کلاس فعال بود و باورم نمی‌شد استادی با این سن و جایگاه انقدر تو کلاس خودش باشه، هم دانشجوها رو با یه سری تکنیک‌های خاصی تو کلاس فعال کرده بود. مثلاً همه دانشجوها یه سری کارهای گروهی انجام داده بودن و باید میومدن ارائه می‌کردند، ولی کسایی که بیننده ارائه‌ها بودن هم اصلاً نباید بیکار می‌شستند، یک جدول یا روبریکی طراحی شده بود که خیلی جزئی همه بچه‌ها باید ارائه رو ارزشیابی می کردن و پیشنهاداتی می دادن، می‌دیدم که با این‌که خب کار سختیه آن‌قدر درگیر بودن تو کلاس ولی همه خودکار انجام می دادن. کلاس هم پرهیاهو بود و دوستانه بود.

کلاس تموم شد و مدتی بعد یه روز صبح وارد دانشکده شدم، ذهنم درگیر بود سرمو پایین انداخته بودم و تو سالن داشتم تنها به سمت کلاسم می‌رفتم. سالن شلوغ بود. یهو صدای پرانرژی و بلندی شنیدم که گفت: «سلام سمیه چطوری؟» فوری چپ و راستم رو نگاه کردم تا ببینم کی بوده! و در کمال تعجب دیدم دکتر بازرگانه از بالای پله وای ساده و صورتی گشاده داره برام دست تکون میده. خیلی متعجب شدم چون چنین برخوردی از اساتید تو جو خشک دانشگاه‌های ما عجیبه. صدا کردن دانشجو با اسم کوچیک، پیشقدم شدن برای سلام کردن و دست تکون دادن تو یه جمع شلوغ، از اون ریزه‌کاری هاییه که برام خیلی دلچسب بود.

چند باری که سؤالی داشتم و درد و دلی چون ایشون استاد من نشدند تا آخر هم، بعد کلاس تا پارکینگ دانشگاه باهاشون می‌رفتم.

بعد از فارغ‌التحصیلی دیگه برخورد حضوری باهاشون نداشتم و فقط دورادور حالشونو می‌پرسیدم. گذشت تا این‌که یکی دو ماه پیش سؤالی برام پیش اومد که احساس کردم دکتر بازرگان کسیه که پاسخش رو داره. خلاصه باهاش هماهنگ کردم و زنگش زدم. باتوجه‌به مشغله بسیار زیاد ایشون و تعداد دانشجوهای زیادی که دارند انتظار نداشتم منو یادش مونده باشه خب داستان برمی‌گشت که ۷-۸ سال پیش.

خودمو آماده کرده بودم که با یک معرفی مختصر تلاش کنم منو به یاد بیارن. اما به‌محض اینکه گفتم سمیه رزبانم. گفت خوبی سمیه؟ و حال و روزم رو جویا شد. گفتم حیرت کردم که منو یادتونه گفت اره مگه میشه تو رو یادم بره، من حتی اون نور خورشیدی که اون روز با هم تو محوطه خوارزمی راه می‌رفتیم و به صورتمون می‌خورد رو به یاد دارم.

آن‌قدر این مثال و توجهش به دلم نشست که حد نداره. سوالم رو پرسیدم، در سکوتی کامل و با دقت تمام به حرفام گوش کرد و بعد تک‌تک جمله هام رو آنالیز کرد. این‌که سؤال چه بود و جواب چی بود خیلی مهم نیست مهم اینه که من از این استاد یاد گرفتم چقدر مهمه شنونده باشم و به نیازهای یادگیرنده‌ام توجه کنم.

اگر چنین معلمی هستید. واقعاً بهتون تبریک می گم چون ساده نیست و احتمالاً خیلی از همکاران و دوستانتون سرزنشتون هم می کنن. مثلاً میگن خیلی به شاگردات رو دادی، جایگاه خودتو از دست دادی و اینها. به دل نگیرید. این افراد طعم شیرین راهبر بودن رو نچشیدند و این صحبت‌ها از ندانستنه.

The post پادکست دنیای آموزش، اپیزود پنجم (رئیس بازی در نیار!) first appeared on سمیه رزبان.

شاید شما خواندن را به شنیدن ترجیح می دهید. متن پادکست را با همین هدف نوشتم:

متن پادکست:

سلام و درود به همه دوستان عزیزی که پادکست دنیای آموزش رو می شنوید.

من سمیه رزبان هستم، تکنولوژیست آموزشی.

از اپیزود سوم پادکست فاصله نسبتا داشتیم، و حالا تصمیم گرفتم این فرایند تولید رو برای خودم بسیار ساده کنم و به امید خدا در یک ماه آینده این سری پادکست رو مستمر ادامه بدم.

در این سری پادکست ها از موضوعات مختلف صحبت خواهم کرد. موضوعاتی مثل آموزش، تولید محتوا، یادگیری مهارت های جدید و توسعه فردی.

بریم سراغ موضوع اولی که تو ذهنم هست باهاتون به اشتراک بگذارم.

دیشب باید یک پروژه ای رو تموم می کردم و ایمیل می کردم، کارهایی بینش پیش اومد و خلاصه طول کشید اینه که ساعت نزدیک ۴ شد و هنوز مشغول بودم. بعد از اینکه فایل رو ایمیل کردم سبک شدم و یه حس خوب داشتم و داشتم تند تند برنامه های کامپیوترم رو میبستم که برم بخوابم که همین لحظه ایمیلی اومد.

نگاه کردم دیدم ایمیل از گوگل اسکاره. یکی از نویسنده هایی که تخصصش موضوعیه که الان دغدغه منه همین امروز مقاله اش تو یه مجله معتبر چاپ شده بود و چون من این پژوهشگر رو دنبال می کنم، مقاله اش برام ایمیل میشه. شاید شما هم تجربه کرده باشید، یه لذت خاصی داره که یه پژوهش معتبر دقیقا تو زمینه ای که دغدغه مون هست داغ داغ بدستمون برسه.

دغدغه پژوهشی من در چند سال گذشته تقویت سواد دیجیتالی دانش آموزان بوده و پژوهشگران این حوزه رو دنبال می کنم. این مقاله دقیقا دست گذاشته بود روی اون جزئی که الان ذهن منو به خودش مشغول کرده بود. اینطور شد که نتونستم از خیرش بگذرم. چکیده و چند بخش اصلیش رو فوری خوندم و بعد رفتم با حس بهتری خوابیدم.

صبح رفته بودم پیاده روی و داشتم به این فکر می کردم که دغدغه خیلی از ماها دو تا موضوعه،

اولیش اینکه دوست داریم موضوعاتی ارزشمند، جدید و متناسب با علایقمون رو پیدا کنیم و روشون متمرکز کار کنیم و در اون زمینه پژوهش انجام بدیم و تبدیل به یک متخصص در اون زمینه بشیم. انتخاب چنین موضوعاتی معمولا دشواره و خیلی زیاد به ما این توصیه میشه که بعنوان یک فرد آکادمیک بیایم روی موضوعی خاص متمرکز و عمیق بشیم و حالا چالش مهم اینه که چطور بتونیم به موضوعی برسیم که اونقدر برامون جذابیت و عمق داشته باشه که بتونیم برای مدت زیادی کنار موضوع بمونیم.

و دغدغه دوم خیلی از ماها اینه که زبان انگلیسیمون رو تقویت کنیم. جایی از دکتر مصطفی ملکیان بزرگ سوال کردند که پیشنهاد می کنید قبل از چهل سالگی چه کارهایی رو انجام بدیم. ایشون پنج پیشنهاد دادند که حتما در جایی در مورد این پنج پیشنهاد صحبت خواهم کرد. اما الان میخوام پیشنهاد دومشون رو براتون بگم. پیشنهادشون این بود که حتما به یک زبان زنده دنیا مسلط بشیم. چون علاوه بر اینکه بهمون کمک می کنه که به منابع بیشماری دسترسی پیدا کنیم کمک می کنه که سواد فرهنگی مون هم بالا بره.

پس از جنبه های مخلف ما معمولا انگیزه داریم برای اینکه زبان زنده ای مثل زبان انگلیسیمون رو تقویت کنیم. از این دلایل و چرایی ها به اندازه کافی جاهای مختلف گفته شده و من هم از زبان دکتر ملکیان به دو چرایی بسیار مهمش اشاره کردم.

این دو دغدغه که ممکنه خیلی از ماها اعم از اینکه دانشجو باشیم، پژوهشگر باشیم، فردی باشیم که بخوایم تخصصی و در سطح بالا تولید محتوا انجام بدیم یا پروژه های کاری تخصصی انجام بدیم، داشته باشیم، در مسیر تحصیلی و کاری ما بسیار تعیین کننده است.

یک راهکار روشن و خوبی که می خوام پیشنهاد بدم، همینه که از گوگل اسکار استفاده کنیم.

گوگل اسکار، یک موتور جستجوی رایگان منابع علمیه، ما فقط با داشتن یه جیمیل این امکان رو داریم که موضوعات و پژوهشگرها رو تو این موتور جستجو دنبال کنیم.

یعنی چی؟ خیلی ساده بگم من تو زمینه سواد دیجیتال دارم کار می کنم. می تونم این عنوان انگلیسی داخلش سرچ کنم. بعد میبینم که یه سری منابع علمی میاد. حالا می تونم روی نویسنده های این منابع کلیک کنم.

پروفایل کامل پژوهشی این افراد نمایش داده میشه. تو قسمت بالای این پروفایل نوشته شده که این شخص تو چه کلیدواژه هایی پرکار بوده. دوباره خود این کلیدواژه رو هم می تونم انتخاب کنم تا ببینم کلا تو دنیا کیا دارن تو این حوزه کار علمی انجام میدند.

تو این مرحله می تونم هر کدوم از این اشخاص رو فالو کنم. وقتی که روی دکمه فالو تو پروفایل پژوهشگرا کلید می کنیم بهمون این امکان رو میده که با زدن تیک اولش هر مقاله جدیدی که این فرد منتشر می کنه برای ما ایمیل بشه.

مثلا من دکتر وینبرگ از دانشگاه آکسفور که تو این زمینه فعالند رو دنبال می کنم. هر موقع که مقالات جدیدی منتشر کنند من جز اولین نفراتی خواهم بود که می تونم مقاله اش رو بخونم.

حالا چون این مقالات هم دقیقا موضوعی هستند که ذهن منو درگیر کردند و بهشون علاقه دارم هم جدید و داغ هستند، خیلی جذابند و ترغیبم می کنند که تلاش کنم اونها رو درک کنم. تلاش می کنم با کمترین استفاده از مترجم ها مقالات رو بخونم و این بنظرم بهترین روش برای تقویت مهارت درک فهم زبان انگلیسیه که بسیار مهمه.

شاید بگید که هنوز ابتدای مسیر هستید و به این موضوعات نرسیدید و مشکلتون همون گام اوله.

در واقع سوال میشه اینکه اصلا موضوع کلی مورد علاقه مون رو چطور پیدا کنیم.

چند ثانیه مکث می کنم به این سوال شما هم فکر کنید. بنظرتون بهترین پیشنهادی که میشه داد برای پیدا کردن موضوع مورد علاقه چیه؟

بهترین پیشنهاد رو من اخیرا از زبان دکتر احمدرحیمی، که هیئت علمی دانشگاه فلوریدا هستند شنیدم. ایشون گفتند به مشکلات نگاه کنید و دغدغه تون حل یک مشکل باشه و نرید سراغ اینکه چه موضوعی الان داغه و جدیده و تاپه و اینها. مثلا ممکنه دغدغه شما عدالت آموزشی باشه. این باشه که چطور میشه کاری انجام داد که همه بچه ها به محتواهای آموزشی باکیفیت دسترسی داشته باشند. کافیه کمی تو این زمینه کنجکاو بشید و جستجو کنید تا به موضوعات و راهکارهایی برسید. حالا این راهکارها میشه موضوعاتی که از دل درگیری ذهنی شما بیرون اومده و براتون کشش داره که میان مدت یا طولانی مدت کنارش بمونید.

مثال های دیگری می زنم. فرض می کنیم شما پشت کنکور هستید، از حفظ کردن و مطالعه مکرر یه سری منابع خاص خسته شدید. اینجا دغدغه شما میتونه این باشه که یه سیستم آموزشی بهتره که از چه شیوه های ارزشیابی برای جذب دانشجوهاش استفاده کنه، پس دغدغه شما میشه ارزشیابی در نظام آموزش عالی. حالا روی این مشکل میرید می گردید و به کلی موضوع خوب و مفید می رسید.

یا فرض کنید شما کودک و یا مثلا خواهری دارید که علاقه مند به طبیعته، شما کنارش هستید و میبنید که وقت هایی که در طبیعت می گذرونه چقدر حالش خوبه. دغدغه تون میشه اینکه چطور میشه از پتانسیل های طبیعت استفاد کرد در جهت آموزش بچه ها، یا اینکه بچه هایی که به این شکل هوش طبیعت گرای بالایی دارند رو به چه سمتی خوبه سوق داد و چه تاثیراتی دارند. حالا همین دغدغه و سوالاته که شما رو وارد دنیاهای جدیدی می کنه.

همه ما در تجارب زیسته مون بارها و بارها به سوالات و مشکلات مختلف برخورد کردیم. کافیه یه کم شاخک هامون رو قوی تر کنیم و از کنار این سوالات به راحتی عبور نکنیم.

بعد از انتخاب موضوع، کاری که باید انجام بدیم اینه که بریم سراغ موتور های جستجو علمی و پایگاه های اطلاعاتی معتبر، در یکی از مقالات سایتم به نام «پژوهش های معتبر را از کجا پیدا کنم؟» کامل از تجربه خودم درباره این پایگاه ها نوشتم. در گوگل بزنید سمیه رزبان پژوهش معتبر به این مقاله راحتتر می تونید دسترسی داشته باشید.

و مشکل بعدی ممکنه که شما زبان انگلیسیتون خیلی ضعیف باشه و بگید استفاده از منابع انگلیسی براتون خیلی دور از ذهنه می خوام بهتون بگم که لطفا دور از ذهن نباشه. تنها کاری که ابتدای کار لازمه انجام بدید استفاده از دیکشنری ها و مترجم هایی مثل گوگل ترنسلیته، به تدریج با یه سری واژه های پرتکرار آشنا میشید و مثل هر کار دیگه ای با تکرار و تمرین بیشتر اعتمادبنفس بیشتری تو این زمینه پیدا خواهید کرد.

یک راه حل بسیار خوب دیگه اینه که سراغ مقالات مجلات داخلی در سایت هایی مثل نورمگز بریم. بسیاری از این مقالات ابتداشون هم چکیده فارسی هست هم چکیده انگلیسی، می تونید اونها رو کنار هم بگذارید و به این ترتیب با لغات تخصصی حیطه خودتون آشنا بشید.

پس توصیه کلی من این بود که گوگل اسکار و دنبال کردن پژوهشگران رو در برنامه مون قرار بدیم.

و یک توصیه دیگه، پیاده روی رو جدی بگیریم. این رو به خودم هم می گم. البته نه هر پیاده رویی، پیاده روی که بدون گوشیمون و بدون در نظر گرفتن هیچ مقصدی باشه. من بهم میگم پیاده روی برای پیاده روی. بسیار بهمون کمک می کنه تا ذهنمون رو نظم بدیم.  البته این پیشنهاد من نیست بسیاری از بزرگان و صاحب نظران این پیشنهاد رو می دهند و حتی کتاب بسیار بی نظیری در این زمینه منتشر شده تحت عنوان «پیاده روی و سکوت در زمانه هیاهو».

مغز ما هر روز با سیلی از اطلاعات روبروئه، بهش فرصتی بدیم تا اطلاعاتی که گرفته رو مزه مزه کنه و تو این زمان می تونیم کارای خودمون رو تحلیل کنیم و برای آینده مون هدف گذاری انجام بدیم.

ممنون که در این پادکست همراهم بودید.

خوشحال میشم نظر و پیشنهادات شما در باره توصیه هایی رو بدونم.

برقرار و پیروز باشید. خدانگهدارتون

The post پادکست دنیای آموزش، اپیزود چهارم (یک تیر و چند نشان!) first appeared on سمیه رزبان.

اپیزود سوم: غرغروها به بهشت نمی روند!
__

تو این اپیزود از این موضوعات گفتم:

– ماجرای خواهردار شدن من
– غرغروها در شبکه های اجتماعی
– آداب نقد کردن
– داستان یکی از گروه های تخصصی که عضو آن بودم
– با دردهای بزرگمان چه کنیم؟!

شما جز کدوم دسته ای که گفتم هستید؟

The post پادکست دنیای آموزش، اپیزود سوم (غرغروها به بهشت نمی روند!) first appeared on سمیه رزبان.

پادکست « دنیای آموزش»
اپیزود اول: چه بلایی سر خلاقیتمان آمد؟
__
تو این اپیزود از این موضوعات گفتم:

• تجربه های خلاقانه کودکیم
• آیا مدارس خلاقیت بچه ها رو میکشه؟
• آموزش برنامه نویسی چه کمکی به کودکان می کنه؟!
• قصه زندگی پسری خلاق در فضای دیجیتال به نام آرمان
• اهمیت ترکیب مهارت ها

امیدوارم شنیدن این پادکست حالتون رو خوب کنه

The post پادکست دنیای آموزش – اپیزود اول first appeared on سمیه رزبان.