پیشنهاد برخی از افراد باتجربه همیشه این بود که طبق اصل «دوری و دوستی» رفتار کن و به هیچکس اطلاعاتی بیش از آنچه که ضروریست را نگو و آموخته هایت را به راحتی در اختیار افراد دیگر قرار نده چون ممکن است موقعیت تو را به خطر بیاندازند.

و عده را هم میدیدم که طبق این اصل پیش نمی رفتند، سخاوتمندانه منابعشان را با دیگران به اشتراک می گذاشتند، احساس همدردی قوی ای با همکاران داشتند و همیشه برای کمک کردن به دیگران پیشقدم بودند، ولی در عین کار از نظر کاری هم موفق بودند چون از نظر مدیر شرکت و همکاران فردی شریف و بااخلاق بودند.

از آن موقع تا اکنون که با تیمی از متخصصین آموزش همکاری دارم این سوالات همیشه گوشه ذهنم بوده و به جواب هایی هم برای خودم رسیده ام. اما دیشب در کتاب آدام گرنت به جوابی برای سوالم برخوردم که خواب از سرم پراند و مرا دقایق زیادی درگیر مطالعه و حلاجی کردن این مطالب کرد.

دلم نیامد این نکته بسیار ژرف و متفاوت را بازنویسی نکنم و این مقاله شد بازنویسی من از بخش هایی از فصل اول کتاب «بده و بستان؛ رویکردی انقلابی به موفقیت» البته با اندکی تغییر. برویم سراغ کتاب…

***

عقل سلیم می گوید افراد بسیار موفق سه ویژگی مشترک دارند: انگیزه، توانایی و فرصت. اگر می خواهیم موفق شویم باید ترکیبی از سخت کوشی، استعداد و خوش شانسی را داشته باشیم.

اما مولفه بسیار مهمی که اغلب نادیده گرفته می شود آن است که موفقیت شدیدا به تعامل ما با دیگران بستگی دارد. هر بار که با فردی تعامل داریم باید دست به یک انتخاب بزنیم: آیا می خواهیم تا جایی که می توانیم ارزش ها و سودها را از آن خود کنیم؟ یا بدون نگرانی از آنچه در مقابل دریافت می کنیم، در ارزش آفرینی مشارکت می کنیم؟

آدام گرنت در این کتاب می گوید: به عنوان یک روانشناس سازمانی و استاد دانشگاه وارتون، بیش از ده سال از زندگی حرفه ایم را صرف مطالعه این انتخاب ها در سازمان های مختلف، از گوگل گرفته تا نیروی هوایی آمریکا کردم و برایم محرز شد که اثرات شگرفی در موفقیت دارند. در طول سه دهه گذشته در مجموعه ای از مطالعات پیشگامانه، دانشمندان علوم اجتماعی دریافتند که افراد از نظر اولویت هایشان در تعامل با دیگران (ترکیب مطلوبشان از بده و بستان) شدیدا با هم فرق دارند.

برای روشن تر کردن این اولویت ها اجازه دهید شما را با سه دسته از افراد که دراین طیف قرار می گیرند آشنا کنم:

۱)  گیرنده ها: این دسته از افراد یک ویژگی متمایز دارند، آنها دوست دارند بیشتر بگیرند تا ببخشند. آن ها تعادل رابطه متقابل را به نفع خودشان بهم می زنند و منافع خود را بر نیازهای دیگران مقدم می دانند.

گیرنده ها معتقدند که دنیا جای رقابت است. جایی که اگر نخوری، خورده می شوی. آنها فکر می کنند برای موفق شدن باید بهتر از دیگران باشند و برای اثبات صلاحیت هایشان خودستایی می کنند.

آنها قبل از انجام کاری باید مطمئن شوند که اعتبار زیادی بابت تلاش هایشان به دست می آورند. گیرنده های معمولی افرادی بی رحم یا سفاک نیستند، بلکه فقط محتاط و مراقب خود هستند چون فکر می کنند اگر هوای خودشان را نداشته باشند هیچکس هوای آنها را نخواهد داشت.

۲)  بخشنده ها: این گروه در محل کار معمولا کمیابند. آنها کفه ترازوی روابط متقابل را به سمت طرف مقابل خم می کنند و ترجیح می دهند بیشتر از آنکه بگیرند، ببخشند.

برخلاف گیرنده ها، بخشنده ها دیگرخواهند و بیشتر روی این که دیگران چه نیازی به آنها دارند، تمرکز می کنند.

اگر در محیط کار، بخشنده باشید سعی می کنید در به اشتراک گذاشتن وقت، انرژی، دانش، مهارت ها، ایده ها و ارتباطاتتان با دیگرانی که می توانند از آنها بهره مند شوند سخاوتمند باشید.

شاید فکر کنید که عنوان بخشنده لایق ابرقهرمان هایی مثل مادرترزا یا گاندی است اما بخشنده بودن به فداکاری های فوق العاده نیازی ندارد. بخشنده بودن فقط مستلزم تمرکز روی کار کردن در جهت منافع دیگران است. یعنی انجام کارهایی مثل کمک کردن، مشاوره دادن، اعتبار بخشیدن یا برقراری رابطه با دیگران.

۳)  برابری طلب ها: از نظر حرفه ای تعداد کمی از ما به طور کامل مثل گیرنده ها یا بخشنده ها رفتار می کنیم و معمولا در دسته سوم قرار داریم، یعنی برابر طلب هستیم و سعی می کنیم تعادلی بین بخشیدن و گرفتن ایجاد کنیم.

این گروه براساس اصل انصاف عمل می کنند. آنها وقتی به دیگران کمک می کنند انتظار دارند دیگران نیز به آنها کمک کنند. در واقع آن ها به اصل «این به آن در» اعتقاد دارند.

بنابراین بخشیدن، گرفتن و برابرطلب بودن سه سبک اساسی تعامل اجتماعی است. اما مرز بین آنها مشخص و قابل دیدن نیست. ممکن است شما در یکی از نقش هایتان بخشنده باشید ولی در نقش دیگری گیرنده باشید. یا در موقعیت های مختلف از یک سبک وارد سبک دیگری شوید.

پس سوالی که وجود دارد این است که کدام یک از دسته ها در محیط های کاری موفقیت های بیشتری را از آن خود می کنند؟

یه لحاظ حرفه ای هر سه سبک مزایا و معایب خاص خود را دارند. اما یک سبک وجود دارد که هزینه بَرتر از دوتای دیگر است.

احتمالا پیشبینی می کنید که بخشنده ها به بدترین نتایج دست می یابند، شاید حق با شما باشد. تحقیقات نشان می دهند که بخشنده ها در قعر نردبان موفقت قرار می گیرند. در طیف وسیعی از مشاغل مهم، بخشنده ها دست پایین را دارند. آنها باعث پیشرفت دیگران می شوند اما موفقیت خود را در این راه قربانی می کنند.

حتی شواهدی وجود دارد که نشان می دهد بخشنده ها در مقایسه با گیرنده ها، به طور متوسط ۱۴ درصد پول کمتری دریافت می کنند و دو برابر بیشتر در معرض خطر قربانی جنایت شدن قرار دارند و به میزان ۲۲ درصد تصور می شود که ضعیف تر و مغلوب ترند.

حال اگر بخشنده ها در قعر نردبان موفقیت قرار دارند، پس کدام گروه در صدر این نردبان قرار دارند؟

هیچکدام! وقتی که یکبار دیگر داده هایم را نگاه کردم. الگوی شگفت انگیزی را کشف کردم: در صدر هم بخشنده ها قرار دارند!

مثلا اکثر مهندسین بخشنده جز کم بهره ترین مهندسان اند اما وقتی به مهندسان دارای بیشترین میزان بهره وری نگاه می کنیم. شواهد نشان می دهنند آنها نیز جز بخشنده ها هستند.

تحقیقات نشان می دهد بهترین و بدترین نتایج به بخشنده ها تعلق دارد و گیرنده ها و برابرطلب ها اغلب در وسط قرار می گیرند. این الگو در زمینه های مختلف صدق می کند.

نتیجه آن که شاید بسیاری از ما تصور کنیم که بخشنده ها بی عرضه و پخمه اند، اما باید بدانیم که برخی از آنها به طرزی باورنکردی موفق هستند.

این دسته از بخشنده ها استراتژی های هوشمندانه ای برای بخشندگی خود دارند و روند مرسوم اول موفق شو سپس بخشنده باش را معکوس می کنند و به ما نشان می دهند کسانی که اول می بخشند، اغلب در موقعیت بهتری برای موفق شدن در آینده قرار می گیرند.

The post بخشندگی در محیط کار از نگاه آدام گرنت first appeared on سمیه رزبان.